Drukuj

Relacja z seminarium "Drogi dla Natury" w Krakowie

 

 

 

 

 

 

W dniu 7 czerwca 2013 roku w Krakowie odbyło się seminarium regionalne programu Drogi dla Natury.  Głównym punktem programu było zaprezentowanie efektów prac w dwóch gminach województwa małopolskiego - w gminie Sułoszowa oraz w gminie Zabierzów. Przedstawiono także metodykę ekspertyz dendrologicznych na przykładzie ekspertyz zrealizowanych w obu gminach. Uczestnicy poznali także historię zadrzewień liniowych w otwartym krajobrazie oraz niezliczone pożytki płynące z alej w otwartym krajobrazie oraz w miastach.

 

Pierwszą prezentację przedstawiła architekt krajobrazu Anna Becker, która prowadziła działania w ramach programu Drogi dla Natury w tych gminach. Przedstawiła przygotowane we współpracy z urzędami gmin programy zadrzewieniowe, omówiła także etapy ich powstawania. Pokazała na zdjęciach najciekawsze aleje zidentyfikowane przy drogach na terenie tych gmin. Zapoznała uczestników z nasadzeniami prezentując zdjęcia z nasadzeń społecznych oraz efekty tych prac.

Najciekawsze aleje w gminie Sułoszowa zinwentaryzowane podczas realizacji programu Drogi dla Natury



>>> PRZECZYTAJ WIĘCEJ O DZIAŁANIACH W GMINIE SUŁOSZOWA

 


Aleje w gminie Zabierzów zinwentaryzowane w programie Drogi dla Natury
>>> PRZECZYTAJ WIĘCEJ O DZIAŁANIACH W GMINIE ZABIERZÓW

Kolejna część seminarium dotyczyła alej miejskich. Justyna Mazur, doktorantka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie przedstawiła bardzo ciekawą prezentację na temat historii alej oraz ewolucji ich roli w krajobrazie. Aleje dawniej charakterystyczne dla założeń ogrodowych i parkowych, od XVIII wieku stały się powszechnym elementem krajobrazu. Drzewami obsadzano drogi, trakty kolejowe, kanały żeglugowe, rowy melioracyjne. Nasadzenia miały cele praktyczne - ułatwiały orientację w przestrzeni, zapobiegały nawiewaniu śniegu na drogę itp.

O aleje i szpalery jako pierwsi w Europie dbali władcy Pruscy, ale także w niepodległej Polsce doceniono estetyczne znaczenie zadrzewień oraz ich rolę dla jakości powietrza. Minister Sławoj Składkowski już w 1927 roku zalecał zadrzewianie, dokonywane przez fachowców drzewami jak najlepiej rozwiniętymi sadzonkami.

>>> PRZECZYTAJ WIĘCEJ O FUNKCJACH ALEJ

W miastach od XVII wieku szpalery drzew pojawiały się jako element bulwarów i promenad.
Jedną z głównych funkcji alej miejskich w centach miast współczesnej Europy jest poprawa klimatu, w tym także obniżenie temperatury (w miastach na południu Europy). Zieleń uliczna ma duże znaczenie dla mieszkańców miast:
- oczyszczanie powietrza - pochłanianie CO2
- bariera izolująca przed zanieczyszczeniami z ruchu kołowego (spaliny, ale też np. zanieczyszczenia ze ścierania się opon)
- poprawa  mikroklimatu - zieleń wzmaga ruchy konwekcyjne powietrza i wpływa na jego wymianę
- obniżenie temperatury, nawet o 11 stopni!
- niwelowanie wysp ciepła
- zwiększenie retencji wodnej w mieście
- poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego - zieleń sadzona wzdłuż ciągów komunikacyjnych powoduje, że kierowcy zwalniają
- ochrona akustyczna (kilkurzędowe pasy drzew)
- znaczenie zdrowotne - przebywanie na terenach zielonych oraz widok drzew poprawia zdrowie, co jest udowodnione
- fitoncydy mają działanie bakteriobójcze oraz grzybobójcze
- znaczenie społeczne - zieleń poprawia nastrój i poczucie bezpieczeństwa
- znaczenie edukacyjne - uczymy dzieci szacunku do drzew
- znaczenie ekonomiczne - drzewa w okolicy nieruchomości obniżają koszty ogrzewania/klimatyzacji nawet o około 30%, drzewostan zwiększa wartość nieruchomości, obecność drzew na ulicach handlowych zwiększa chęć ludzi do zakupów (ludzie dłużej przebywają na takich ulicach).

Justyna Mazur opowiadao o historii i roli zadrzewień
Justyna Mazur opowiedziała także o największych zagrożeniach dla alej i szpalerów, którymi są m.in. nadmiernie używanie soli drogowej, niewłaściwie przeprowadzone remonty infrastruktury drogowej czy ubicie gleby pod drzewem.

W związku z tym, że dwie pierwsze prezentacje zakończono przed czasem i nie było do nich wielu pytań, uczestnicy seminarium dostali bonus w postaci prezentacji przedstawionej przez Katarzynę Muchę, architekt krajobrazu na temat alej w Krakowie oraz historii zaangażowania społecznego w ich ochronę. Opowiedziała o obronie Alei Pierwszego Maja  oraz drzew w Młynówce Królewskiej (gdzie wycięto drzewa i wybudowano budynek), Park św. Wincentego a Paulo (mały park, skwer). Wnioski - największym problemem jest to, że nie ma uchwalonych miejscowych planów zagospodarowania, zatem miasto nie ma podstawowego narzędzia do kształtowania przestrzeni i wywierania wpływu na inwestora.

Tomasz Jaworski przedstawił rolę diagnostyki stanu drzew na podstawie wyników ekspertyz dendrologicznych przeprowadzonych w gminach Sułoszowa i Zabierzów. Na początku przypomniał, że niebezpieczeństwo upadku drzewa istnieje zawsze - nawet drzewo żywotne, bez żadnych wad może się zawalić. Ocena stanu drzewa polega na ocenie prawdopodobieństwa upadku drzewa. Spośród różnych przyczyn upadku drzewa szczególnie omówił "zaniedbanie w kontroli drzew". Następnie omówił różne metody analizy ryzyka, metody oceny stanu drzewa. Przedstawił kluczowe czynniki w ocenie ryzyka, m.in. miejsce, żywotność, warunki siedliska, elementy otoczenia, wady budowy i uszkodzenia drzewa itp.

Prelegent podkreślił, że problemem jest to, iż ekspertyzy zleca się interwencyjnie, nie są to planowe działania, realizowane w celach poznania drzewostanu.

Główną częścią prezentacji było przedstawienie wyników ekspertyz zrealizowanych w gminach Zabierzów i Sułoszowa. Dzięki licznym zdjęciom uczestnicy mogli zobaczyć w jakim stanie są drzewa oraz na co zwrócić uwagę przy ocenie ich stanu.

Wyniki ekspertyzy dendrologicznej jednej z alej w gminie Sułoszowa

Zbadane drzewa w zależności od ich stanu oznaczono różnymi kolorami - drzewa oznaczone na czerwono wymagają pilnej pielęgnacji

 

Wyniki jednego z aspektów ekspertyzy denrologicznej kilku drzew zlokalizowanych na terenach należacych do gminy Zabierzów

Na zakończenie organizatorzy zapewnili jeszcze jedną bonusową prezentację. Przemysław Szwałko przedstawił najważniejsze walory przyrodnicze drzew. Przypomniał, że ustawa o ochronie przyrody nakłada na organ właściwy do wydania zezwolenia oględzin w zakresie występowania gatunków chronionych. Z każdych oględzin powinna pozostać dokumentacja. Przedstawił najważniejsze gatunki chronione związane ze starymi drzewami. Omówił także możliwości zarządcy drzew w zakresie konsultacji z Regionalna Dyrekcją Ochrony Środowiska w zakresie występowania gatunków chronionych, w tym objętych ochroną częściową.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za udział w seminarium. Zachęcamy do dalszego zaangażowania na rzecz ratowania przydrożnych drzew.

Uczestnicy seminarium regionalnego Drogi dla Natury w Krakowie

 >>> PROGRAM SEMINARIUM "DROGI DLA NATURY" W KRAKOWIE