Print

Ochrona drzew w nowej odsłonie

 Od 28 sierpnia 2015 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące ochrony drzew. Wprowadzone zmiany są znaczące i w wielu aspektach zmieniają procedurę dotyczącą wydania zezwolenia na usunięcie drzew oraz naliczania opłat jak i kar.

Podsumowanie zmian

W ustawie o ochronie przyrody, wprowadzono nowe elementy w słowniku pojęć (art5), zmodyfikowano m. in. termin oznaczający „tereny zieleni” co istotnie wpływa na podwyższenie opłaty za usuwanie drzew oraz kar za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia o 100%, jak również determinuje w ogóle wymagalność uzyskania zezwolenia w pewnych przypadkach. Doprecyzowano również co oznacza „zadrzewienie” modyfikując dotychczasowy zapis oraz dodano nową formułkę określającą „plantację”. Zgodnie z art.83 ust.2 pkt 1 i 2 spółdzielnie mieszkaniowe i wspólnoty mieszkaniowe (z pewnymi zastrzeżeniami) mogą składać wnioski o wydanie zgody na usunięcie drzew, bez konieczności dołączania zgody właściciela działki. Również użytkownicy wieczyści w myśl art. 83 ust. 3 nie muszą dołączać do wniosku zgody właściciela działki. Ustawodawca uszczegółowił co ma zawierać wniosek o wydanie zgody na usunięcie drzew/krzewów, modyfikując znacząco dotychczasowe ustalenia w tym zakresie, szczególnie w odniesieniu do obszarów inwestycyjnych (na terenach budowlanych). Nareszcie wprowadzono zapis (art. 83d ust. 2) dzięki któremu przy wydawaniu zezwolenia na usunięcie drzew / krzewów pod warunkiem wykonania nasadzeń zastępczych, będzie można wskazać w decyzji ich parametry takie jak: miejsce nasadzeń; liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów; minimalny obwód pni drzew (mierzony na wysokości 100cm) lub minimalny wiek krzewów; gatunek lub odmianę drzew lub krzewów; termin wykonania nasadzeń; termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. Dotychczasowo jedynym parametrem jaki można było zastosować to ilość drzew lub krzewów posadzonych w miejsce usuwanych, która nie mogła być mniejsza od usuwanych. Dotychczasowy obowiązek uzyskania zgody na usunięcie drzew starszych niż 10 lat, zastąpiono obwodami pni, mierzonymi na wysokości 5 cm (art. 83f) i tak dla:

  • topól, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego i srebrzystego, platanu klonolistnego oraz robinii akacjowej obwód pnia do którego nie trzeba uzyskiwać zezwolenia wynosi 35 cm
  • natomiast dla pozostałych gatunków jest to 25 cm
  • wiek 10 lat pozostawiono w przypadku usuwania krzewów, wskazując jednocześnie że wszystkie krzewy (również starsze niż 10 lat) pełniące funkcje ozdobne (czyli np. w ogródkach przydomowych) będzie można usuwać bez zezwolenia, ale wyłącznie takie które nie rosną w pasach drogowych, na terenach zabytkowych oraz na terenach zieleni (na te trzeba będzie uzyskać zezwolenie).

Złomy lub wywroty (ustawodawca wprowadził w słowniku pojęć definicje określającą co należy rozumieć pod pojęciem złomu oraz wywrotu – art. 5 pkt 26c i 26d) mogą być usuwane przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, jednostki Sił Zbrojnych RP, właścicieli urządzeń określonych w art. 49 §1 kodeksu cywilnego, zarządców dróg i infrastruktury kolejowej, gminne lub powiatowe jednostki oczyszczania (lub inne podmioty działające w tym zakresie na ich zlecenie) bez zezwolenia (art. 83f ust.1 pkt 14 ppkt a) pod warunkiem że w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzewa lub krzewu, przekażą do organu właściwego do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, informację o terminie, miejscu i przyczynie ich usunięcia oraz liczbie drzew lub powierzchni usuniętych krzewów, a także dokumentację fotograficzną przedstawiającą usunięte drzewo lub krzew. Ponadto w przypadku gdy inne podmioty lub osoby, będą chciały usunąć złom lub wywrot, będą mogły tego dokonać bez decyzji administracyjnej, ale po przeprowadzeniu oględzin przez organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, potwierdzających, że drzewa lub krzewy stanowią złom lub wywrot. Nie wykonanie tego obowiązku będzie skutkowało nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa / krzewu bez wymaganego zezwolenia, w wymiarze 50% należnej wysokości kary 

W art. 85 ustalono nowe zasady naliczania opłat za usuwane drzew/krzewów -  w przypadku gdy drzewo będzie się rozwidlało poniżej 1.3m, to za obwód pnia do wyliczenia należnej opłaty będzie się uważało sumę: obwodu najgrubszego pnia oraz połowy obwodów pozostałych pni.

Dozwolone w koronie drzewa cięcia zostały ustalone w art. 87a, obecnie nie mogą one „[…] prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu: 

Pkt 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 
Pkt 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa;
Pkt 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa […]”. 

Zabiegi dotyczące cięć w celu przywróceniu statyki drzewa, będzie można wykonywać jedynie na podstawie dokumentacji (w tym dokumentacji fotograficznej), wskazującej na konieczność przeprowadzenia takiego zabiegu (którą należy przechowywać przez okres 5 lat od końca roku, w którym wykonano zabieg). 

Równocześnie ustalono co należy rozumieć pod pojęciem uszkodzenia i zniszczenia:

  • uszkodzenie drzewa zachodzi w momencie, gdy usunie się powyżej 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa (w celach innym niż wskazane w art87a pkt1-3), 
  • ze zniszczeniem drzewa będziemy mieli do czynienia wtedy, gdy zakres ten przekroczy 50% korony.

Wydłużeniu uległ tez okres z 3 do 5 lat, na jaki będzie odraczana nałożona kara, ale tylko w przypadku zniszczenia drzewa / krzewu i gdy zniszczenie nie wykluczy zachowania przez nie żywotności. Natomiast w przypadku uszkodzenia drzewa/krzewu, sprawca czynu będzie zobowiązany do zapłacenia 30% wyliczonej kary, a pozostałe 70% kary również będzie odroczone na okres 5 lat.

Zmieniono również sposób naliczania kar. Ustalono że będzie to wysokość dwukrotnej opłaty (a nie jak dotychczas trzykrotnej), przy czym kara za uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa, będzie stanowiła wysokość opłaty (jak za usunięcie drzewa, bez powiększania jej) pomnożonej dodatkowo przez współczynnik 0,6.

Niezrozumiałym wydaje się być sposób ustalenia przez ustawodawcę stawek opłat za 1 cm obwodu pnia, gdyż do obwodu 200 cm stawki rośną (a więc ustalono że wartość drzew do obwodu ich pni wynoszącej 200cm wzrasta), natomiast powyżej tej grubości opłata maleje przyjmując dla drzew najgrubszych (o obwodach pni powyżej 500cm) kwoty zbliżone jak dla drzew z przedziału obwodów 26-50cm. A więc ustalono że drzewa o obwodach pni 26-50cm mają podobną wartość do drzew o obwodach pni powyżej 500cm, co jest absurdalne z punktu widzenia zarówno przyrody, jak i historii.

O ile większość nowych zapisów zostało przyjętych z zadowoleniem przez środowiska pragnące dobrze dbać o drzewa, o tyle obniżenie opłat spotkało się z mieszanymi komentarzami. W dużych miastach dotychczasowe wysokie stawki mogły powstrzymywać usuwanie wielu drzew, czyniąc je nieopłacalnym. Mówi się, że teraz piły pójdą w ruch. Z drugiej strony, na prowincji te wysokie stawki w wielu przypadkach czyniły egzekwowanie kar nierealnym. Czas pokaże jaki efekt będą miały nowe przepisy. Autor niniejszego tekstu ma nadzieję, że generalnie poprawią zarządzanie drzewami i ich ochronę.